Sayburç Kazıları Arkeoloji Gündemi’nde

Sayburç Kazıları ve Neolitik Döneme Işık Tutan Bulgular

Tarih öncesi arkeoloji açısından önemli veriler sunan Sayburç kazıları 2021 yılından bu yana devam ederken, elde edilen bulgular bölgede yerleşimin Göbeklitepe kültürünü andıran izler taşıdığını gösteriyor. Kazılar kapsamında şimdiye kadar 50’nin üzerinde yapı tespit edildi ve bunların büyük bölümü konut niteliğinde olsa da özel ve kamusal amaçlı kullanılan yapılar da ortaya çıktı.

Kuzeydoğu Anadolu’nun erken yerleşimlerinde görülen mimari unsurlar arasında, özellikle T biçimli dikili taşlar dikkat çekiyor. Bu yapılar içinde ocak, platform, seki ve işlik gibi alanlar belirlenmiş durumda. Konutlar ile özel yapıların birlikte bulunması, dönemin gündelik yaşamı ile ritüel dünyasına dair bütünlüklü bir bakış açısı sunuyor.

Sayburç yerleşiminin mimari düzeni, beslenme ve üretim izleriyle öne çıkıyor. Bölgede sayıları beşe ulaşan özel yapılar ise iç mekan düzenlemelerinin farklılaştığını ortaya koyuyor. Genellikle konutlar çevresinde kümelenen yapıların sosyal organizasyon hakkında ipuçları verdiği belirtiliyor.

Yerleşimin Neolitik dönemin geçiş süreçlerini kesintisiz yansıtan nadir alanlardan biri olduğu vurgulanıyor. Yaklaşık 12.600 yıl önce başlayan ve 300 yıl süren yoğun iskan dönemi, yuvarlak planlı yapılardan dörtgen planlı yapılara geçişin net bir şekilde izlendiği bir dönemi işaret ediyor. Bu bulgular, o dönemdeki yapı teknikleri ve teknolojideki dönüşümü anlamak açısından büyük önem taşıyor.